تیپ بندی اولیه ستون ها قبل از تیپ بندی تیرها انجام می گردد. در تیپ بندی اولیه عموما به دنبال تعیین ابعاد مقطع ستون ها بوده و تعیین تعداد و سایز آرماتورهای آن در تیپ بندی نهایی انجام می گردد.
محدودیت های هندسی ستون ها:
در ستون ها محدودیت های هندسی زیر مطابق با بند 9-23-3-2-1-1 مبحث نهم مقررات ملی ساختمان می بایست رعایت گردد:
- عرض مقطع نباید کمتر از سه دهم بعد دیگر آن و نباید کمتر از ۲۵۰میلی متر باشد.
- نسبت عرض مقطع به طول آزاد ستون نباید از ۱/۲۵کمتر باشد.
از جمله دلایل وجود این محدودیت ها :
- عدم تامین طول مهاری میله گردهای طولی تیرها در داخل ستون ها
- صعوبت آرماتورگذاری(به خصوص جایگذاری خاموت ها)
- افزایش لاغری مقطع و بالارفتن احتمال کمانش ستون تحت بار ثقلی
در ستون های رایج مربعی معمولا ضوابط هندسی رعایت می گردد و زمانی این ضوابط پر رنگ تر می گردد که از ستون های مستطیلی (کتابی) استفاده می گردد.
آرماتورگذاری ستون ها:
- میله گردهای طولی
الف)در ستون ها نسبت آرماتور طولی نباید کمتر از یک درصد و بیشتر از هشت درصد در نظر گرفته شود.
ب)فاصله محور تا محور میله گردهای طولی از یکدیگر نباید بیشتر از ۲۰۰میلی متر باشد. - میله گردهای عرضی
حداقل و حداکثر درصد میله گرد ستون ها:
- حداقل درصد میله گرد ستون یک درصد است.
علت مشخص نمودن حداقل درصد میله گرد ستون:
الف)جلوگیری از ترد شکنی ستون
ب)کاهش خزشو انقباض بتن - در ستون های قاب خمشی با شکل پذیری متوسط حداکثر درصد میله گرد ستون هشت درصد است.
انواع ستون های بتنی از نظر شكل مقطع:
- ستون با مقطع مربع، (حداقل ابعاد مقطع ۳۰× 30 سانتيمتر).
- ستون با مقطع مربع مستطيل، (حداقل ابعاد ۴۰× 25 سانتيمتر).
- ستون با مقطع چند ضلعی منتظم، (حداقل طول ضلع ۲۰سانتيمتر).
- ستون با مقطع دايره (استوانه ای)، (حداقل قطر مقطع ۲۵سانتيمتر).
نکات کلیدی انتخاب ابعاد ستون ها:
- بهتر است ابعاد ستون های زیرین و بالایی یکسان در نظر گرفته شود ولی برای ستون زیرین از آرماتور کمتری نسبت به ستون بالایی استفاده نمود.
- در صورتی که مقدار کاهش ابعاد مقطع ستون های بالایی نسبت به ابعاد مقطع ستون پایین کمتر یا مساوی 7.5سانتی متر باشد می توان میله گرد را خم نمود(بند 9-14-11-3-1مبحث نهم مقررات ملی ساختمان)